Hardenberg
Deventer

Kleurwaarneming

In het netvlies bevinden zich twee lichtgevoelige cellen, de staafjes en de kegeltjes. De staafjes bevinden zich aan de zijkant van het netvlies beginnend vanaf de "gele vlek". In "de gele vlek" bevinden zich voornamelijk de kegeltjes.

De staafjes hebben betrekking op de helderheid van het licht en zijn met groepjes aan elkaar verbonden. Hierdoor hebben de staafjes ook een lagere gezichtsscherpte. De staafjes zijn het meest gevoelig voor licht in het groene gebied. (golflengte 507nm).

De kegeltjes zijn onderverdeeld in drie typen, elk type gevoelig voor een bepaald "golflengtegebied". Tegenwoordig spreekt men over L (long wavelength 60%), M (medium 30%) en S (short 10%) kegeltjes. Dus niet meer zoals vroeger, waarbij de kegeltjes werden aangeduid als lichtgevoelig voor rood/ groen/blauw. Dit is achterhaald omdat nu bekend is dat elk type niet gevoelig is voor een specifiek kleur maar voor een golflengte gebied van bepaalde breedte. Kegeltjes zijn, in tegenstelling tot de staafjes, minder vaak geschakeld en in de fovea (het gebiedje in het netvlies waarmee het scherpst gezien wordt) bestaat er vrijwel geen schakeling waardoor de helderheiddrempel veel hoger ligt.

Afwijkingen in het kleurenzien werd zo'n 200 jaar voor het eerst beschreven door John Dalton, hij merkte op dat anderen meer kleuren zagen dan hijzelf.

Op 31 oktober 1794 gaf hij voor het eerst hier een lezing over voor de "Manchester Literary and Philosophical Society". Kleurstoornissen worden dan ook wel "Daltonisme" genoemd.

In 1875 vond in Zweden een treinongeval plaats welke voor het eerst leidde tot aandacht voor de gevaren van gestoord kleurenzien bij machinisten.

Mensen met een aangeboren "verlaagde" afwijking in het kleurenzien, de zgn. anomalen, hebben het "gevoel" volledig normaal te zien. Voor hun gevoel zien zij alle kleuren. Zij worden (soms) geconfronteerd met het feit dat zij bepaalde kleurnuances niet zien die anderen kennelijk wel zien. In bepaalde beroepen kunnen zij geconfronteerd worden met een "handicap" zoals, de grafische industrie, spoorwegen, luchtvaart en radiologie (toepassing kleuren in scans).

Bovenstaande zgn. Ishihara-kleurentest wordt vaak in de optometrie gebruikt.

Naar boven